سرگذشت خودروهای سیتروئن در ایران

هفت دهه حضور

1از7
هفت دهه حضور

در بین برندهای فرانسوی، شاید تنها خودروسازی که در دوران طلایی صنعت خودرو فرانسه در دهه‌ سی میلادی در کنار بوگاتی درخشید و هنوز هم در میان ما حضور دارد، سیتروئن باشد. از همان ابتدای تاسیس برند و عرضه محصولاتش، سیتروئن به عنوان خودروسازی پیشرو شناخته می‌شد که محصولاتش به طور محسوسی از زمان جلوتر بودند. بسیاری از تکنولوژی‌های جدید در محصولات این برند متولد شدند و معرفی هر مدل جدید سیتروئن، معمولاً بسیار جنجالی می‌شد. در ایران هم سیتروئن بیش از هفت دهه است که به طور رسمی و پررنگ حضور دارد و طرفدارانی برای خودش دست و پا کرده است.

1از7

سرگذشت خودروهای سیتروئن در ایران

پیش از دهه چهل: گذشته درخشان فراموش شده

1از7
پیش از دهه چهل: گذشته درخشان فراموش شده

سیتروئن از ابتدای ورود خودرو به ایران در اوایل قرن بیستم، به نحوی به ایران وارد شد. با این حال باید اولین ورود رسمی محصولات این برند را مترادف با ورود چندین دستگاه مدل محبوب و جاودانه Traction Avant بدانیم. پس از عرضه مدل DS و برادر کم آپشن آن یعنی ID اما، سیتروئن به طور جدی‌تری وارد ایران شد. در آن زمان کمتر کسی در ایران و جهان خودرویی ظاهر فضایی و تنظیم ارتفاع و سیستم تعلیق جالب DS را دیده بود. شرکت سیرمات واقع در خیابان طالقانی کنونی، در آن زمان اقدام به واردات DS، ID و همچنین انواع 2CV کرد. در آن زمان تاکید روی نوآوری DS و دوام و قیمت کم 2CV بود.

1از7

سرگذشت خودروهای سیتروئن در ایران

دهه چهل؛ آغاز مونتاژ

1از7
دهه چهل؛ آغاز مونتاژ

در سال 1345، شرکت سهامی ایرانی تولید اتوموبیل‌های سیتروئن Societe Annonyme) Iranienne De Production Automobile Citroen) در زمینی به مساحت 240 زار متر مربع و سرمایه اولیه 16 میلیون تومان تاسیس شد. در ابتدا اولین محصول این شرکت کوچک، ون‌های کوچک 2CV بود که با قیمتی کمتر از 13500 تومان به بازار عرضه شد. جاداری و قیمت مناسب این محصولات، درونمایه اصلی تبلیغات شرکت نوپای SAIPA بودند. دفتر اصلی شرکت سایپا در آن زمان در خیابان آزادی کنونی واقع شده بود و قرار بود تا سایر محصولات این شرکت نیز به تدریج به بازار ایران راه یابند.

1از7

سرگذشت خودروهای سیتروئن در ایران

دهه‌های پنجاه و شصت؛ ژیان نامه!

1از7
دهه‌های پنجاه و شصت؛ ژیان نامه!

شرکت سایپا توانست به لطف موفقیت ون‌های کوچکش، سایر محصولات سیتروئن را نیز به ایران بیاورد. با آن که واردات شخصی و محدود مدل DS هنوز ادامه داشت، اما بیشتر تمرکز سیتروئن روی مدل جدید دایان (ژیان)، آکا دایان (ژیان وانت/ون) و همچنین مدل Baby Brousse بود که در ایران با نام ژیان مهاری تولید شد. علاوه‌براین، سایپا تعداد محدودی سیتروئن مهاری فایبرگلاس (نمونه اصلی) را نیز تولید کرد. واردات محدود مدل استثنایی SM نیز گویا از طریق همین شرکت صورت گرفته است. سایپا که تا سال 1350 تنها 1035 دستگاه خودرو تولید کرده بود، به یک باره تا سال 1359 حدود 123 هزار دستگاه خودرو تولید کرد. در ابتدای دهه شصت، مونتاژ ژیان پایان یافت تا در نهایت حضور سیتروئن نیز در ایران در این دهه همانند سایر خودروسازان کمرنگ شود.

1از7

سرگذشت خودروهای سیتروئن در ایران

دهه هفتاد؛ طلیعه زانتیا

1از7
دهه هفتاد؛ طلیعه زانتیا

دهه هفتاد شمسی همزمان بود با دوران نوسازی و شکوفایی دوباره اقتصادی. در ابتدا برخلاف پژو و رنو که برای سهم‌خواهی به بازار ایران آمدند، سیتروئن واکنش خاصی نشان نداد. در آن دوره تعداد بسیار محدودی از مدل‌های XM و BX و برخی محصولات دیگر این برند، به صورت محدود و برای استفاده سفارتخانه‌ها به ایران آمدند. مذاکرات تولید مجدد محصولی از سیتروئن در سایپا اما از دهه هفتاد شروع شد و در نهایت قرار شد تا مدل زانتیا به ایران بیاید. این سدان متوسط که پلتفرمی مشترک با پژو 406 داشت، المان‌های اصلی یک سیتروئن سنتی یعنی طراحی جذاب (طرحی از برتونه ایتالیا) و همچنین تعلیق هیدروپنوماتیک را ترکیب کرده بود. تولید زانتیا اما در ابتدای دهه بعد شروع شد.

1از7

سرگذشت خودروهای سیتروئن در ایران

دهه هشتاد؛ کش و قوس ماندن و رفتن

1از7
دهه هشتاد؛ کش و قوس ماندن و رفتن

در دهه هشتاد بود که زانتیا به عنوان یکی از گرانترین محصولات بازار داخلی ایران، راهی جاده‌ها شد. عملکرد فنی خوب و امکانات رفاهی آن، سبب شد تا زانتیا محصولی موفق باشد. همین موفقیت زانتیا سبب شد تا سیتروئن و سایپا سعی کنند تا سطح همکاریشان را بالا ببرند. در ابتدا قرار بود تا مدل ZX و سپس مدل Xsara راهی بازار ایران شوند، اما سرانجام قرعه به نام مدل C5 افتاد.  ظاهر C5 با سلیقه ایرانی هماهنگ نبود تا در کنار عواملی مانند تبلیغات نامناسب، قیمت بالا و از آن مهمتر هجوم خودروهای وارداتی در میانه این دهه، موفقیت چندانی کسب نکند. تولید زانتیا در پایان این دهه قطع شد و جایگزین آن یعنی نمونه سدان C4 نیز به دلیل تحریم‌ها و مشکلاتی ز این دست، به ایران نیامد.

1از7

سرگذشت خودروهای سیتروئن در ایران

دهه نود؛ اوج تنوع

1از7
دهه نود؛ اوج تنوع

در ابتدای دهه نود، همکاری سیتروئن با ایران به سطحی پایین تنزل کرده بود و قرارداد مونتاژ C4 نیز راه به جایی نبرد. با این حال در آستانه قرارداد برجام بود که برند DS به عنوان تولید کننده محصولات لوکس با الهام از مدل‌های جاودانه سیتروئن، توسط شرکت آرین موتور به ایران آمد. در ابتدا مدل‌های DS3، DS4 و DS5 به ایران آمدند که در بازار پرتنش ایران نتوانستند سهمی که انتظارش را می‌رفت از بازار ایران بگیرند. در عوض مدل لوکس DS6 توانست محبوبیت بیشتری کسب کند. در کنار ورود DS بود که سایپا و سیتروئن دوباره همکاری خود را آغاز کردند و مونتاژ مدل C3 در سایپا کاشان محقق شد. بعد از لغو برجام و بازگشت تحریم‌ها سیتروئن و دی اس هم مانند سایر برندهای اروپایی و کره‌ای از بازار ایران خارج شدند، تا عرضه و خدمات پس از فروش محصولات آن‌‌ها برای مشتریان ایرانی به مشکل بخورد.

1از7

نویسنده : حامد معتمدی
منبع: باما