آمار تولید خودروهای تجاری در 1405

بررسی آمار تولید خودروهای تجاری در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد در حالی که تولید کامیون با رشد همراه بوده، تیراژ تولید کامیونت و کشنده نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است. با این حال، همچنان بخش عمده تولید این خودروها در اختیار چند خودروساز اصلی کشور قرار دارد.

تولید کامیون؛ ایران خودرو دیزل در صدر

در سه ماهه نخست امسال مجموع ۱,۹۳۵ دستگاه کامیون در کشور تولید شد که نسبت به ۱,۷۱۹ دستگاه در بهار سال گذشته، ۱۳ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

ایران خودرو دیزل با تولید ۱,۰۴۱ دستگاه، بیش از نیمی از کل تولید کامیون کشور را به خود اختصاص داد و همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده این بخش محسوب می‌شود. پس از آن، گروه بهمن با ۱۱۰ دستگاه و سایپا دیزل با ۴۶ دستگاه در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

در ادامه نیز آریا دیزل موتور با تولید ۳۶ دستگاه، دیما دیزل با ۴۸ دستگاه و مجتمع صنعتی آرین پارس موتور با ۲۹ دستگاه از دیگر تولیدکنندگان فعال این بخش بودند.

تولید کامیونت؛ سهم بالای بهمن دیزل

در بخش کامیونت، طی سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ مجموع ۱,۱۰۳ دستگاه تولید شد که در مقایسه با ۱,۶۴۹ دستگاه مدت مشابه سال گذشته، ۳۳ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

بیشترین تیراژ تولید این بخش در اختیار گروه بهمن بود که با تولید ۳۲۶ دستگاه، نزدیک به یک‌سوم کل کامیونت‌های کشور را تولید کرد. سروش دیزل مبنا نیز با ۲۱۶ دستگاه در جایگاه دوم قرار گرفت و سایپا دیزل با ۱۶۱ دستگاه سومین تولیدکننده بزرگ کامیونت کشور در بهار امسال بود.

پس از این سه شرکت، ایران خودرو دیزل با تولید ۱۵۵ دستگاه و بونیز با ۶۶ دستگاه قرار گرفتند. سایر خودروسازان نیز سهم کمتری از تولید کامیونت کشور را به خود اختصاص دادند.

تولید کشنده؛ ایران خودرو دیزل همچنان پیشتاز

در بخش کشنده، مجموع تولید سه ماهه نخست سال جاری به ۷۴۱ دستگاه رسید که نسبت به ۱,۹۳۰ دستگاه تولید شده در بهار سال گذشته، ۶۱ درصد کاهش داشته است.

با وجود افت شدید بازار، ایران خودرو دیزل با تولید ۳۳۳ دستگاه همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده کشنده کشور باقی ماند و حدود ۴۵ درصد از کل تولید این بخش را در اختیار گرفت.

پس از آن، گروه بهمن با ۸۲ دستگاه و سایپا دیزل با ۴۸ دستگاه بیشترین تیراژ تولید را ثبت کردند. همچنین دیما دیزل و مجتمع صنعتی آرین پارس موتور هر کدام ۴۸ دستگاه کشنده تولید کردند و در میان تولیدکنندگان اصلی این بخش قرار گرفتند.

آمار تولید خودروهای تجاری در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تیراژ تولید در اغلب بخش‌ها نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است. بیشترین افت به تولید ون اختصاص دارد و در مقابل، برخی شرکت‌ها مانند سروش دیزل مبنا در بخش مینی‌بوس عملکرد قابل توجهی از خود بر جای گذاشته‌اند.

تولید اتوبوس و مینی‌بوس ۱۵ درصد کاهش یافت

در سه ماه نخست امسال مجموع تولید اتوبوس، میدل‌باس و مینی‌بوس به ۳۰۰ دستگاه رسید که نسبت به حدود ۳۵۰ دستگاه در مدت مشابه سال گذشته، ۱۵ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

در این بخش، تولید اتوبوس به ۲۰۳ دستگاه رسید که نسبت به ۱۵۲ دستگاه سال گذشته حدود ۳۴ درصد رشد داشته است. در مقابل، تولید مینی‌بوس و میدل‌باس با افت قابل توجهی همراه بود و از ۱۳۲ دستگاه به ۹۷ دستگاه رسید که معادل ۲۶ درصد کاهش است.

در میان تولیدکنندگان مینی‌بوس، سروش دیزل مبنا بهترین عملکرد را ثبت کرده است. این شرکت با تولید ۱۱۸ دستگاه مینی‌بوس هیوندای H350 در سه ماه نخست امسال، در مقایسه با ۳۵ دستگاه سال گذشته، رشد ۲۳۷ درصدی را تجربه کرده و سهم عمده تولید این بخش را در اختیار دارد.

در بخش اتوبوس نیز سروش دیزل مبنا با تولید ۵۱ دستگاه، بزرگ‌ترین تولیدکننده کشور محسوب می‌شود و حدود ۲۵ درصد از کل تولید اتوبوس را به خود اختصاص داده است. پس از آن ایران‌خودرو دیزل با ۱۸ دستگاه و عقاب‌افشان با ۴۰ دستگاه از دیگر تولیدکنندگان اصلی این بخش هستند.

تولید ون به کمترین سطح سال‌های اخیر رسید

آمارها نشان می‌دهد در بهار امسال تنها ۸۵ دستگاه ون در کشور تولید شده که نسبت به ۹۸۶ دستگاه در مدت مشابه سال گذشته، حدود ۹۱ درصد کاهش داشته است.

نکته قابل توجه اینکه تمام تولید ون کشور در این مدت توسط سروش دیزل مبنا انجام شده و این شرکت با تولید ون هیوندای H350، سهم ۱۰۰ درصدی بازار را در اختیار گرفته است.در مقابل، تولید ون توسط بهمن موتور (INROADS) و ایران‌خودرو دیزل در سه ماه نخست امسال به صفر رسیده است.

تولید وانت ۲۵ درصد افت کرد

بررسی آمار تولید وانت نیز از کاهش تیراژ این بخش حکایت دارد. در سه ماه نخست سال جاری ۲۲ هزار و ۵۵۳ دستگاه وانت در کشور تولید شد که نسبت به حدود ۳۰ هزار دستگاه در مدت مشابه سال گذشته، ۲۵ درصد کاهش داشته است.

گروه سایپا با تولید ۱۷ هزار و ۶۹۵ دستگاه همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده وانت کشور است و حدود ۷۸ درصد از بازار را در اختیار دارد، هرچند تولید این گروه نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد کاهش یافته است.

در مقابل، گروه ایران‌خودرو با تولید ۳ هزار و ۴۶۸ دستگاه وانت، ۱۵ درصد رشد را نسبت به سال گذشته ثبت کرده است. بخش عمده این تولید به وانت آریسان ۲ دوگانه‌سوز اختصاص دارد که تیراژ آن به ۳ هزار و ۳۲۵ دستگاه رسیده است.

در میان سایر خودروسازان، کرمان موتور با تولید ۸۴۴ دستگاه (مدل JAC T9 و T8)، شایان خودرو با ۲۰۰ دستگاه، صنایع خودروسازی یزد با ۱۱۶ دستگاه، بهمن دیزل با ۴۹ دستگاه و صنایع خودروسازی ایلیا با ۵۰ دستگاه در این بخش حضور داشته‌اند.

جمع‌بندی

آمار سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار خودروهای تجاری همچنان با کاهش تولید روبه‌رو است. بیشترین افت به ون با کاهش ۹۱ درصدی اختصاص دارد، در حالی که وانت با افت ۲۵ درصدی و مجموع اتوبوس، مینی‌بوس و میدل‌باس با کاهش ۱۵ درصدی مواجه شده‌اند. با این حال، رشد تولید اتوبوس و عملکرد قابل توجه سروش دیزل مبنا در بخش مینی‌بوس و همچنین افزایش تولید وانت در ایران‌خودرو، از معدود نقاط مثبت کارنامه خودروهای تجاری در بهار امسال محسوب می‌شود.

هرچند تولید انواع خودروهای تجاری در آخرین ماه سال۱۴۰۴ افتی ۴۵درصدی را نسبت به اسفند۱۴۰۳ تجربه کرده، اما آمار تجمیعی منتشرشده از سوی وزارت صمت نشان می‌دهد تولید این خودروها در مجموع سال۱۴۰۴ نسبت به بازه مشابه سال قبل ۱۳.۴درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که از تداوم رشد تولید در مقیاس سالانه، به‌رغم افت محسوس ماه پایانی سال، حکایت دارد.

گاهی به جزئیات آمار مقایسه‌ای تولید انواع خودروهای تجاری نشان می‌دهد که در اسفندماه۱۴۰۴ نسبت به اسفندماه۱۴۰۳، تولید وانت با بیشترین افت تولید همراه شده است؛ ۷۶درصد. در مقابل اما اتوبوس کمترین میزان کاهش تولید را به نام خود زده است. این خودرو که در اسفند۱۴۰۳ به تعداد ۷۰دستگاه روانه بازار شده بود، با کاهش ۶درصدی به ۶۶دستگاه رسید. در سوی دیگر، داده‌های آماری تولید خودروهای تجاری مربوط به کل سالی که گذشت، در مقایسه با ابتدا تا انتهای سال۱۴۰۳ است.

در بخش آمار تجمیعی تا پایان اسفندماه، این خودروی وانت است که تنها با افت تولید مواجه شده؛ این خودرو که طی سال گذشته به میزان ۹۹هزار و ۲۰۷دستگاه تولید شده بود، در مقایسه با سال۱۴۰۳ با افت ۴۳درصدی همراه شد. اما سایر خودروها با رشد نسبتا خوبی مواجه شدند.

بیشترین رشد تولید مربوط به خودروی ون است. درحالی‌که در سال۱۴۰۳، ۲هزار و ۵۲۳دستگاه از آن توسط خودروسازان تولید شد، سال گذشته این تعداد به ۳هزار ۹۵۹دستگاه رسید؛ یعنی رشد قابل‌توجه ۵۷درصدی. البته خودروی اتوبوس رشد کمتری را در میان سایر خودروهای تجاری در این بازه زمانی تجربه کرد. تعداد این خودرو از ۸۸۵دستگاه به ۹۴۱دستگاه افزایش یافت که به معنای افزایش ۶درصدی تولید است.

در مجموع، هرچند تولید نقطه‌ای خودروی تجاری با افت ۴۵درصدی مواجه شده است که می‌توان دلیل اصلی آن را در تحولات سیاسی و اقتصادی ناشی از اعتراضات و جنگ جست‌وجو کرد؛ اما تولید تجمیعی خودروهای تجاری با رشد محدود ۱۳.۴درصدی همراه شده است.

یکی از دلایل این امر به گفته اهل فن می‌تواند مبرا بودن خودروهای تجاری از قیمت‌گذاری دستوری باشد و این در حالی‌ است که خودروهای سواری به‌دلیل این معضل قدیمی با رشد منفی تولید در اثر کاهش انگیزه تولیدکنندگان مواجه شده است. با وجود این، هنوز این بخش تجاری با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کند که مانع از رشد قابل‌توجه تولید انواع خودرو شده است. از جمله محدودیت‌های تامین قطعات یکی از این موانع است. تحریم‌ها و مشکلات ارزی همچنان بر تامین به موقع قطعات مورد نیاز برای تولید خودروهای تجاری تاثیرگذار است. کمبود برخی قطعات خاص می‌تواند خطوط تولید را متوقف کند و بر حجم تولید تاثیر منفی بگذارد.

از سوی دیگر، به‌دلیل سودآوری کمتر و ریسک‌های بالاتر در مقایسه با سایر صنایع، سرمایه‌گذاری در بخش تولید خودروهای تجاری ممکن است برای بسیاری از فعالان اقتصادی جذاب نباشد. این موضوع می‌تواند منجر به عدم توسعه ظرفیت‌های تولیدی و در نتیجه، کندی رشد یا حتی کاهش تولید شود. همچنین، وابستگی بخشی از قطعات و ماشین‌آلات به واردات، باعث می‌شود که نوسانات نرخ ارز به‌طور مستقیم بر هزینه تمام‌شده تولید تاثیر گذاشته و برنامه‌ریزی تولید را دشوار کند. علاوه بر این دلایل بخش تولید خودروهای تجاری با تغییراتی در تقاضا نیز همراه بوده است. اگرچه تقاضا برای خودروهای تجاری به‌دلیل نیاز بخش حمل‌ونقل و خدمات، همواره وجود دارد؛ اما ممکن است عواملی مانند رکود اقتصادی یا تغییر در اولویت‌های خرید برای مثال تمایل به سمت کامیون‌های مدرن‌تر و کم‌مصرف‌تر، بر حجم تقاضای کلی تاثیر بگذارد.