مونتاژکاران در مظان اتهام

مجتبی یوسفی، نماینده مجلس، در برنامه «میز اقتصاد» ادعاهایی درباره نحوه تخصیص ارز به خودروسازان مونتاژی و ارزش‌گذاری خودروهای وارداتی مدیران خودرو مطرح کرد. به گفته او، طی پنج سال حدود ۱۰.۵ میلیارد دلار ارز به خودروهای سواری مونتاژی اختصاص یافته که سهم مدیران خودرو از این رقم حدود ۶ میلیارد دلار بوده است.

یوسفی مدعی شد برخی شرکت‌های مونتاژکار با ایجاد شرکت‌های واسطه در چین، ارزش خودروها و قطعات وارداتی را بالاتر از ارزش واقعی اظهار کرده‌اند و این ارقام مبنای ثبت سفارش، تخصیص ارز و محاسبات گمرکی قرار گرفته است.

او برای نمونه به سه محصول مدیران خودرو اشاره کرد:

• ام وی ام X22: کاهش ارزش مبنا از ۷۲ هزار به ۵۰ هزار یوان
• ام وی ام X55: کاهش از ۱۱۱ هزار به ۶۵ هزار یوان
• فونیکس آریزو ۶ GT: کاهش از ۱۲۸ هزار به ۸۳ هزار یوان

به گفته یوسفی، این اختلاف‌ها پس از ورود نهادهای نظارتی ایجاد شده و باید مشخص شود چرا ارزش خودروها تا این میزان کاهش یافته است و آیا در گذشته نیز چنین اختلاف‌هایی وجود داشته است.

این نماینده مجلس همچنین گفت مدیران خودرو طی پنج سال حدود ۴۳۰ هزار دستگاه خودرو تولید کرده و در مقابل، حدود ۶ میلیارد دلار ارز دریافت کرده است. او با مقایسه این رقم با قیمت حدود ۱۴ هزار دلاری تویوتا کرولا، پرسید آیا تخصیص چنین حجم ارزی به مونتاژ خودروهای داخلی توجیه اقتصادی دارد یا خیر.

یوسفی همچنین سیاست ۲۵ ساله حمایت از مونتاژکاران را زیر سؤال برد و مدعی شد با وجود این حمایت‌ها، داخلی‌سازی برخی محصولات همچنان حدود ۲۰ درصد است و صنعت خودرو به انتقال فناوری و تولید رقابتی مورد انتظار نرسیده است.

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش به مصرف سوخت خودروهای مونتاژی پرداخت و گفت در شرایط ناترازی بنزین، سیاست ارزی کشور نباید به خودروهای پرمصرف اختصاص پیدا کند؛ در حالی که به گفته او، برخی خودروهای مونتاژی بیش از ۱۰ تا ۱۲ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر مصرف دارند، در مقابل تویوتا کرولا هیبرید حدود ۵ لیتر مصرف می‌کند.

در مجموع، محور اصلی صحبت‌های یوسفی این بود که میزان ارز تخصیص‌یافته، نحوه ارزش‌گذاری خودروها در گمرک، نقش شرکت‌های واسطه در چین و تأثیر این ارزش‌گذاری‌ها بر قیمت خودرو باید شفاف شود. البته ارقام و ادعاهای مطرح‌شده از سوی او برای تبدیل شدن به نتیجه قطعی، نیازمند بررسی اسناد گمرکی، ارزی و حسابرسی هستند.