اهمیت بازیافت خودرو

هزینه‌ی اسقاط خودرو در ایران تا چندی پیش از طریق مالیات واردات خودرو در ایران تامین می‌شد، با توقف واردات طی دوسال گذشته اخبار متعددی از بسته شدن یا معلق شدن بسیاری از مراکز اسقاط و بازیافت به گوش می‌رسد که حاکی از توقف بازیافت خودروست.

در حال حاضر با وجود خردکن های صنعتی تا 75 درصد مواد خودرو قابل بازگشت به چرخه‌ مصرف هستند. در واقع تنها 30 درصد از پلیمرها و 5 تا 10 درصد فلزات از مراکز بازیافت دور ریخته شده و باقی همه بازیافت خواهند شد. در عین حال هنگام اسقاط اصولی خودرو پس از جداسازی باتری، تایرها و کاتالیزور، مایعات خودرو از قبیل روغن‌ها، خنک‌کننده‌ رادیاتور و گاز تبرید تهویه همگی تخلیه شده و از بازگشت این مواد به طبیعت جلوگیری می‌شود. در ضمن برداشتن قطعات با ارزش‌تر همچون استارت، آلترناتور و مولتی مدیای خودرو و انتقال به مراکز تخصصی نیز اقدامی است که چرخه‌ بازگشت برخی مواد سازنده به مرحله‌ مصرف را کوتاه می‌سازد.

می‌توان پیش‌بینی کرد که در کشورمان به دلیل عدم رعایت برخی استانداردها و حضور خودروهای قدیمی در سیستم حمل و نقل بازگشت چندی از این قطعات به بازار خرید و فروش امری محتمل است و از میزان ماده‌ بازیافت شده کاسته خواهد شد، اما به طور کلی می‌توان انتظار داشت که اکثریت حجم فلزات به چرخه‌ بازیافت بازخواهند گشت.

درسال 2017 هشتاد و نه درصد از خودروهای از رده خارج به پروسه‌ بازیافت سپرده شده، این آمار میانگین بازیافت کشورهای اروپایی را نشان می‌دهد. بالاترین درصد را بریتانیا با 92 درصد به خود اختصاص داده و جایگاه دوم از آن فرانسه می‌باشد. این آمار بیان می‌کند که مواد اولیه‌ی 5.3 میلیون خودرو معادل (برابر با 5.7 میلیون تن مواد اولیه) از راه بازیافت به چرخه‌ استفاده بازگشته است.

اما این ارقام چه مفهومی می‌تواند داشته باشد؟

آمار تابستان سال 98 نشان می‌دهد 2.5 میلیون خودروی فرسوده، اعم از سواری- مینی بوس- اتوبوس - کشنده، در انتظار خارج شدن از چرخه‌ مصرف هستند، با تقریب خوبی می‌توان متصور شد این تعداد خودرو و دیگر انواع وسایل نقلیه برابر با 4 میلیون تن فلز (غالباً فولاد) را در خود جا داده‌اند.

با اختیار داشتن خردکن‌های صنعتی 98 درصد از مقدار فوق قابلیت بازگشت به صنعت را داراست. اما این رقم از چه لحاظ حائز اهمیت است؟

برای استخراج فولاد علاوه بر زغال سنگ، اکسیژن و آهک مصرفی مقدار زیادی انرژی مربوطه از طریق برق تامین می‌شود. به گفته‌ کارشناسان در ایران نزدیک به 600 کیلووات ساعت به ازای هر تن فولاد تولیدی انرژی الکتریکی احتیاج است.

این میزان برای ایجاد فولاد آماده‌ استفاده در صنعت از فولاد بازیافتی تنها 25درصد است که برابر با 150 کیلووات خواهد بود که پس از ادغام آمار فوق با این رقم خواهیم دید که با استخراج فولاد سرگردان در خودروهای فرسوده می‌توانیم 1 میلیارد و 800 میلیون “مگاوات” در مصرف برق صرفه‌جویی کنیم.

_{نویسنده: سیاوش رضایی}