بررسی رابطه موسیقی و نحوه رانندگی

بسیاری از ما، به گوش دادن به موسیقی در هنگام رانندگی همانقدر عادت داریم که به بستن کمربند ایمنی. بنابر مطلبی که در سایت theconversation منتشر شده است، بیش از 80 درصد افراد در هنگام رانندگی به موسیقی گوش می‌کنند. بسیاری از رانندگان به موسیقی به عنوان منبعی برای کاهش استرس و نیرویی برای افزایش تمرکز نگاه می‌کنند.

اما بررسی‌های علمی، تصویر پیچیده‌تری ارائه می‌دهد. چند دهه‌ پژوهش نشان می‌دهد که موسیقی می‌تواند برخی جنبه‌های رانندگی را بهبود دهد و برخی دیگر را تضعیف کند. میزان تاثیر موسیقی بر رانندگان جوان با رانندگان باتجربه متفاوت است.

بیشتر مطالعات از شبیه‌سازهای رانندگی استفاده می‌کنند، جایی که شرکت‌کنندگان در سناریوهای واقع‌گرایانه رانندگی می‌کنند و پژوهشگران فقط یک عامل را تغییر می‌دهند: موسیقی.
به این ترتیب، شاخص‌هایی مانند سرعت، زمان واکنش، حفظ خط حرکت، ترمزگیری، فاصله با خودروی جلویی، تصادف‌های شبیه‌سازی‌شده و حتی وضعیت فیزیولوژیک راننده در شرایط مختلف موسیقی به ‌طور دقیق اندازه‌گیری می‌شود. از آنجا که سایر عوامل ثابت نگه داشته می‌شوند، هر تفاوتی در عملکرد رانندگی را می‌توان به موسیقی نسبت داد.

پژوهشگران در ده‌ها مطالعه کوچک، انواع موسیقی و سناریوهای رانندگی را آزموده‌اند که گاهی به نتایج متناقض منجر شده است. برای جمع‌بندی این نتایج، از فرا‌تحلیل‌ها (Meta-analyses) استفاده می‌شود تا الگوهای کلی مشخص شوند.

فرا‌تحلیل‌ها نشان می‌دهند موسیقی به چند شکل بر رانندگی اثر می‌گذارد:

• رانندگانی که موسیقی گوش می‌دهند، در شبیه‌سازی‌ها نسبت به رانندگی در حالت سکوت، معمولا تصادف‌های بیشتری دارند، کنترل سرعت ضعیف‌تری نشان می‌دهند و ثبات فاصله با خودروی جلویی را کمتر حفظ می‌کنند.
• نتایج مربوط به حفظ موقعیت در خط، خطاهای راهنما زدن و زمان واکنش خالص، ترکیبی و ناپایدار است.
• موسیقی در اغلب موارد، ضربان قلب را تغییر می‌دهد و همچنین برانگیختگی و بار شناختی (میزان درگیری ذهن) را بالا می‌برد.
• موسیقی می‌تواند به رانندگان خسته کمک کند در مسیرهای طولانی و یکنواخت هوشیارتر باشند، اما فقط برای مدت کوتاه زیرا این اثر تقویتی بعد از حدود 15 تا 25 دقیقه فروکش می‌کند.

بنابراین موسیقی می‌تواند حال ‌وهوای شما را بهتر کند و هوشیاری راننده را برای مسافت‌های کوتاه افزایش دهد، هرچند که به علت ایجاد بار شناختی اضافی، با وظیفه اصلی رانندگی رقابت دارد.

بلندی صدا مؤثر است، اما اثرات آن از آنچه تصور می‌شود، کمتر خواهد بود. موسیقی با صدای متوسط و بلند معمولا سرعت رانندگی را کمی افزایش می‌دهد، در حالی که صدای کم به‌ طور پایدار با رانندگی کندتر همراه است. این اثرات کوچک، اما جهت‌دار و نسبتا ثابت ارزیابی می‌شود.

موسیقی با ریتم تند شهرت بدی دارد، اما شواهد درباره تاثیر مخرب آن، چندان قطعی نیست. البته مطالعات فردی نشان می‌دهد که موسیقی پرهیجان و تهاجمی می‌تواند برخی رانندگان را به رفتارهای پرخطر تشویق کند.

موسیقی انتخابی خود راننده معمولاً کمتر حواس‌پرت‌کننده است. در مقابل، چندین آزمایش نشان می‌دهد که موسیقی انتخاب‌شده توسط پژوهشگر (تحمیلی)، به عملکرد ضعیف‌تر راننده شامل تصادفات و تخلفات بیشتر می‌انجامد به‌ ویژه وقتی راننده به این موسیقی علاقه نداشته باشد. بنابراین موسیقی آشنا یا موردعلاقه معمولا خلق‌وخو را حفظ و استرس را کاهش می‌دهد، بدون آن‌که بار ذهنی زیادی اضافه کند.

رانندگان کم‌تجربه نسبت به حواسپرتی ناشی از موسیقی، آسیب‌پذیری بیشتری دارند.در مطالعه‌ای روی رانندگان 20 تا 28 ساله، رانندگان کم‌تجربه هنگام پخش موسیقی (به‌ ویژه قطعات شاد و پرانرژی) بسیار بیشتر به سرعت غیرمجاز گرایش پیدا کردند. رانندگان باتجربه چنین تغییری نداشتند چراکه تجربه برای آن‌ها نقش حائل در برابر هیجانات را دارد.

جمع‌بندی

برای بیشتر افراد، آهنگ‌های آشنا، ژانرهای آرام‌تر و صدای متوسط کمترین تداخل را ایجاد می‌کند و در عین حال، راننده را هوشیار و خوشحال نگه می‌دارد. اما آهنگ‌های بسیار بلند، ناآشنا یا تهاجمی، بیشترین احتمال افزایش سرعت، حواس‌پرتی یا اضافه شدن ‌بار ذهنی را به همراه دارند.
به نظر می‌رسد که رانندگان تازه‌کار، در شرایط  نیازمند توجه بیشتر شامل ترافیک سنگین، باران و شب، بهتر است صدای موسیقی را کم یا حتی موسیقی را خاموش کنند.