بررسیهای رسمی نشان میدهد سهم ناوگان حملونقل، بهویژه خودروهای فرسوده، همچنان تعیینکنندهترین عامل در تشدید شرایط بحرانی هوای پایتخت است.
بر اساس آخرین برآوردهای سازمان حفاظت محیطزیست، حدود ۸ درصد از ناوگان سواری تهران فرسوده محسوب میشود، اما همین بخش کوچک، مسئول تولید نزدیک به ۳۸ درصد از آلایندگی خودروهای سواری شهر است؛ آماری که بهروشنی ناکارآمدی سیاستهای گذشته در نوسازی ناوگان را نشان میدهد.
در گفتوگوی خبرگزاری تسنیم با احمدطاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیطزیست این نکته مورد تاکید قرارگرفته که هر خودروی فرسوده بهطور متوسط تا ۹ برابر یک خودروی نوشماره آلایندگی تولید میکند و مصرف سوخت آن نیز حدود دوبرابر است.
از این منظر، اسقاط خودروهای فرسوده نهتنها یک اقدام زیستمحیطی، بلکه ابزاری برای مدیریت ناترازی انرژی و کاهش مصرف سوخت در کشور محسوب میشود، با اینحال روند اسقاط در سالهای گذشته بهشدت کند بوده است؛ بهگونهای که از زمان اجرای قانون هوای پاک در سال ۱۳۹۷ تا ابتدای ۱۴۰۳، تنها حدود ۲۰۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده از رده خارج شدهاند.
این روند در دولت چهاردهم تغییر محسوسی داشته است. طبق آمار رسمی، تنها در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۵۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده اسقاط شده و مجموع اسقاط از ابتدای این سال تاکنون به بیش از ۵۳۰ هزار دستگاه رسیده است؛ رقمی که یک رکورد تاریخی محسوب میشود، با اینحال دربرابر انباشت میلیونها خودروی فرسوده در کشور، این اعداد هنوز فاصله معناداری با سطح مطلوب دارند و نیازمند تداوم حمایتهای مالی، اصلاح مقررات و هماهنگی جدی میان وزارت صمت، سازمان برنامهوبودجه و سایر نهادهای اجرایی هستند. این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط زیست تاکید دارد؛ چالش فرسودگی تنها به خودروهای سواری محدود نمیشود.
در بخش ناوگان سنگین، وضعیت نگرانکنندهتر است؛ بهطوری که حدود ۱۶هزار کامیون کشنده بالای ۲۰ تن با عمر بیش از ۵۰ سال همچنان در جادههای کشور تردد میکنند و حتی مواردی با عمر بالای ۸۵ سال نیز گزارش شده است؛ این در حالی است که طبق قانون هوای پاک، تردد چنین ناوگانی ممنوع است، اما ضعف اجرا باعث تداوم فعالیت آنها شده است.
اظهارات طاهری در نهایت بیانگر این موضوع است که بدون اصلاح در ناوگان خودرویی کشور، از اسقاط گسترده خودروهای فرسوده گرفته تا ارتقای استاندارد تولید و توسعه حملونقل عمومی، کاهش پایدار آلودگی هوای تهران دست یافتنی نخواهد بود. همچنین خودرو همچنان متهم ردیف اول آلودگی پایتخت است و سیاستگذاری در این حوزه، نقشی کلیدی در آینده هوای تهران ایفا میکند.
نویسنده : تحريريه خبر
منبع : تسنیم





