بنز کلاسیک 1965؛ خودرویی برای لمس اصالت

اگر امروز چند میلیارد تومان بودجه داشته باشید، بازار خودرو گزینه‌های متنوع و قابل پیش‌بینی پیش پایتان می‌گذارد؛ از کراس‌اورهای چینی صفر گرفته تا سدان‌های وارداتی کارکرده با امکانات مدرن. انتخاب‌ها منطقی‌اند و اغلب بر پایه عدد و رقم انجام می‌شوند.

اما گاهی میان آگهی‌های باما، گزینه‌ای پیدا می‌شود که اساساً در زمین دیگری بازی می‌کند؛ خودرویی که نه برای مقایسه با مدل‌های روز، بلکه برای لمس اصالت ساخته شده است.

این بار با یک مرسدس‌بنز ۱۹۰ کلاسیک مدل ۱۹۶۵ روبه‌رو هستیم؛ خودرویی که اگرچه در نگاه اول به خانواده مشهور پونتون نسبت داده می‌شود، اما از نظر تاریخی نیاز به دقت بیشتری در دسته‌بندی دارد.

اصطلاح «پونتون» در ادبیات خودرویی به مرسدس‌های سری W120/W121 دهه ۵۰ میلادی اطلاق می‌شود؛ خودروهایی با گلگیرهای یکپارچه و فرم بدنه گرد که لقب Ponton را از طراحی بدنه یک‌تکه خود گرفته بودند.

اما نکته مهم اینجاست: مدل‌های سال ۱۹۶۵ عملاً به نسل بعدی مرسدس‌های کامپکت تعلق دارند و از نظر طراحی، به خانواده پس از پونتون نزدیک‌ترند. به بیان دقیق‌تر، بسیاری از خودروهایی که در بازار ایران به‌صورت عامیانه «پونتون» نامیده می‌شوند، لزوماً از نظر کد شاسی در آن خانواده قرار نمی‌گیرند، هرچند از نظر حال‌وهوای طراحی و قدمت، در همان فضای کلاسیک دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی تنفس می‌کنند.

بنابراین اگرچه این ۱۹۰ کلاسیک از نظر شجره مهندسی به دوران پونتون‌ها نزدیک است و ریشه در همان فلسفه دارد، اما از منظر تاریخی باید آن را محصول دوره گذار مرسدس پس از پونتون دانست.

آگهی بنز کلاسیک 1965 که در باما دیده می‌شود، صرفاً یک مرسدس قدیمی نیست. در بازار کلاسیک‌ها، ارزش واقعی بیش از هر چیز به اصالت قطعات، سلامت ساختار و میزان دست‌نخورده بودن خودرو وابسته است.

چنین خودروهایی اگر بخش عمده اجزای فابریک خود را حفظ کرده باشند، عملاً از یک وسیله نقلیه قدیمی فراتر می‌روند و به شیئی کلکسیونی تبدیل می‌شوند. همین موضوع است که باعث می‌شود هر آگهی از این دست، برای علاقه‌مندان ارزش بررسی داشته باشد.

نکته جالب درباره خانواده مرسدس‌های کامپکت آن دوره، به‌ویژه نسخه‌های دیزلی، حضور پررنگشان در ناوگان حمل‌ونقل ایران بود. نسخه دیزلی مرسدس بنز ۱۸۰D از همین خانواده، در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی به‌دلیل مصرف سوخت پایین و دوام مثال‌زدنی، در مسیرهای بین‌شهری نیز به کار گرفته می‌شد.

در مسیر پرتردد تهران–چالوس، برخی رانندگان از این مدل به‌عنوان تاکسی بین‌شهری استفاده می‌کردند؛ زیرا موتور دیزلی آن در مقایسه با نمونه‌های بنزینی، استهلاک کمتر و صرفه اقتصادی بیشتری داشت و برای مسیر کوهستانی طولانی گزینه‌ای قابل‌اعتماد محسوب می‌شد. همین پیشینه باعث شده نام این مرسدس‌های قدیمی برای بخشی از مسافران قدیمی جاده چالوس، یادآور سفرهای نوستالژیک آن دوران باشد.

خانواده ۱۹۰های کلاسیک مرسدس را می‌توان حلقه اتصال میان مرسدس‌های کاملاً کلاسیک دهه ۵۰ و محصولات مدرن‌تر دهه ۶۰ و ۷۰ دانست. این خودروها هنوز سادگی مهندسی و استحکام سنتی مرسدس را حفظ کرده بودند، اما در طراحی بدنه و ارگونومی کابین، نشانه‌هایی از حرکت به سمت نسل‌های جدیدتر دیده می‌شد.

به همین دلیل امروز نسخه‌های سالم این خودروها — چه آنهایی که دقیقاً پونتون هستند و چه مدل‌های گذار بعد از آن — در میان علاقه‌مندان کلاسیک جایگاه ویژه‌ای دارند.

خرید چنین مرسدسی تصمیمی بر پایه منطق اقتصادی روزمره نیست. اینجا خبری از نمایشگر بزرگ، شتاب خیره‌کننده یا آپشن‌های مدرن نیست؛ در عوض، با خودرویی روبه‌رو هستیم که بخشی از تاریخ مهندسی اشتوتگارت را با خود حمل می‌کند.

برای استفاده روزمره، گزینه‌های مدرن قطعاً منطقی‌ترند. اما برای کسی که به اصالت، طراحی کلاسیک و حس‌وحال رانندگی قدیمی علاقه دارد، چنین مرسدسی هنوز هم می‌تواند انتخابی بسیار وسوسه‌کننده باشد.