بازگشت قرعه‌ کشی به فروش خودروهای پرتقاضا

شورای رقابت با انتشار اصلاحیه جدید دستورالعمل تنظیم بازار خودرو، بار دیگر قرعه‌کشی را به عنوان روش تخصیص خودرو در طرح‌هایی که میزان تقاضا از ظرفیت عرضه بیشتر باشد، الزامی کرد. بر اساس مصوبه شماره ۸۴۶، خودروهای سواری تولیدی و مونتاژی همچنان در زمره بازارهای انحصاری قرار می‌گیرند و مشمول ضوابط قیمت‌گذاری و عرضه خواهند بود، اما خودروهای وارداتی و برقی از این دستورالعمل مستثنی شده‌اند.

مطابق این مصوبه، خودروسازان باید قیمت محصولات خود را بر اساس ضوابط تعیین‌شده محاسبه و برای بررسی به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان ارائه کنند. این سازمان حداکثر یک ماه فرصت دارد تا درباره قیمت‌های پیشنهادی اظهار نظر کند و در صورت عدم اعلام نظر در این بازه، قیمت‌های ارائه‌شده مورد تأیید تلقی خواهند شد. همچنین شاخص «رقابت‌پذیری» برای خودروهای مشمول در نظر گرفته شده و محصولاتی که پایین‌ترین رتبه را کسب کنند، امکان دریافت مجوز افزایش قیمت را نخواهند داشت.

در بخش شرایط ثبت‌نام نیز محدودیت‌های گذشته حفظ شده است. حداقل سن متقاضیان خرید خودرو ۱۸ سال تعیین شده و افرادی که طی ۴۸ ماه گذشته از ایران‌ خودرو یا سایپا خودرو خریداری کرده باشند، امکان ثبت‌نام مجدد نزد همان خودروساز را نخواهند داشت. علاوه‌براین، انتقال امتیاز خرید، فروش حواله و صلح قراردادها ممنوع اعلام شده است.

یکی از مهم‌ترین بندهای این دستورالعمل به نحوه عرضه خودرو مربوط می‌شود. بر این اساس، خودروسازان موظف‌اند برنامه تولید سالانه و میزان تحقق آن را به شورای رقابت اعلام کنند و در تمامی طرح‌های فروش، تعداد خودروهای قابل عرضه را به‌صورت شفاف مشخص کنند. چنانچه تعداد متقاضیان از ظرفیت فروش بیشتر باشد، تخصیص خودرو تنها از طریق قرعه‌کشی و تحت نظارت مراجع ذی‌صلاح انجام خواهد شد.

مصوبه جدید همچنین مانع از پیش‌فروش خودروهایی می‌شود که هنوز قیمت نهایی آن‌ها مشخص نشده است؛ اقدامی که می‌تواند از بروز اختلافات ناشی از تغییر قیمت در زمان تحویل خودرو جلوگیری کند. به این ترتیب، با ادامه فاصله میان عرضه و تقاضا در بازار خودرو، قرعه‌کشی بار دیگر به عنوان ابزار اصلی توزیع خودروهای پرمتقاضی به چرخه فروش بازگشته است.