معرفی انواع سمند در بازار

دقیقاً سه سال قبل از خداحافظی ایران‌ خودرو با پیکان، شاهد ورود سمند به بازار کشورمان بودیم؛ خودرویی که 2 دهه از زندگی‌اش گذشته و علی‌رغم تغییرات اساسی اندک در طول زمان زندگی‌اش، همچنان هم یکی از پرفروش‌ترین خودروهای داخلی است. «باما» همراه شوید تا همه چیز را درباره سمند و مدل‌های مختلفش بدانید.


قیمت روز سمند

خرید و فروش سمند


خودرویی ملی با دانش غیرملی

سمند اولین خودرویی بود که یک خودروساز داخلی، صفر تا صدِ ساختش را مدیریت می‌کرد. به همین دلیل به آن لقب «اولین خودرو ملی» دادند که به تولیدانبوه می‌رسید.

البته برخی‌ها از این لقب، برداشت اشتباهی دارند و تصور می‌کنند که خودرویی ملی باید همه چیزش ملی باشد! در صورتی‌که چنین چیزی صحیح نیست. هر خودروسازی برای کاهش هزینه‌های تولیدش، مجبور است از دانش فنی یا حتی مشاوره مهندسی سایر شرکت‌ها کمک بگیرد. درباره سمند هم دقیقاً همین اتفاق رخ داده چراکه طراحی بدنه و شاسی آن را به دست فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها سپردند، پلتفرمش (مشترک با 405) را در فرانسه ساختند، قالب‌های بدنه‌اش را ژاپنی‌ها برای ایران‌ خودرو طراحی کردند و حتی ساخت خط تولیدش را هم کره‌ای‌ها برعهده داشتند.

شورولت مچکریم!

با اینکه اصطلاح «خودرو ملی» با تولید سمند بر سر زبان‌ها افتاد، اما تقریباً یک دهه قبل از شروع تولید سمند بود که برای اولین‌بار با چنین واژه‌ای آشنا شدیم.

اوایل دهه 70 شمسی، سازمان گسترش و نوسازی (ایدرو) با حمایت شهرداری تهران و وزارت صنعت (صنایع سنگین سابق) پروژه‌ای به اسم خودرو ملی را تعریف کرد؛ هدف از انجام این پروژه این بود که آیا مهندسان ایرانی می‌توانند با مهندسی معکوس، یک خودرو را از اول بسازند یا نه.

آن‌ها برای انجام این پروژه، شورولت رویال را انتخاب کردند؛ همان خودرویی که دهه 50 شمسی در جنرال‌موتورز ایران (پارس خودرو فعلی) هم مونتاژ می‌شد. مهندسان ایرانی، این شورولت را شکافتند و از اول ساختند! سپس اولین پروتوتایپ آن‌را با نام «خودرو ملی ایران» برای نخستین‌بار در سال 1372 به نمایش گذاشتند.

پیکان جدیدی که نشد!

بعد از کپی/پیست موفق ایرانی‌ها از شورولت، در اواسط دهه 70 شمسی، پروژه ساخت سمند در ایران خودرو رسماً آغاز شد. فراموش نکنیم که ایران‌ خودرو می‌خواست سمند، جایگزینی برای پیکان باشد تا آنجایی که قبل از فرارسیدن دهه 80 شمسی، نخستین پروتوتایپ‌های سمند را با نام «پیکان جدید» رونمایی می‌کرد.

خط تولید سمند در کارخانه ایران خودرو

اما متاسفانه استراتژی اشتباه مدیران ایران خودرو در انتخاب همکارانشان در این پروژه، منجر به تغییرات متوالی (چه در قسمت فنی و چه در قسمت طراحی) در سمند شد. این اتفاقات دست به دست هم داد تا تولید سمند با تاخیر بسیار، سرانجام در سال 1381 آغاز شود.

اما سمندی که در سال 81 تحویل مشتریان شد، هم‌قیمت پژو 405 شده بود و تقریباً 12 میلیون تومان قیمت داشت درحالی‌که ایران خودرو در همان سال، پیکان انژکتوری را با قیمت تقریبی 6 میلیون تومان به مشتریانش می‌فروخت! به این ترتیب سمندی که روزی قرار بود برای قشر ضعیف جامعه هم قابل خریداری باشد، برای همیشه از دسترس این مشتریان، دور شد.

موتورهای مختلف سمند

قبل از آنکه به معرفی تیپ‌های مختلف سمند بپردازیم، باید با پیشرانه‌های سمند آشنا شوید. در جدول زیر، مشخصات فنی همه موتورهای سمند را مشاهده می‌کنید.

تفاوت فنی پیشرانه‌های مختلف خانواده سمند
موتور XU7 XU7 بهینه XU7 دوگانه* TU5 EF7 بنزینی EF7 دوگانه* EF7 توربو
حجم موتور (cc) 1761 1761 1761 1587 1645 1645 1645
استاندارد یورو2 یورو4 یورو4 یورو3 یورو4 یورو4 یورو4
قدرت (hp) 100 100 83 104 113 100 150
گشتاور (nm) 153 153 134 142 155 136 215
سوپاپ 8 8 8 16 16 16 16
شتاب (sec) 11.9 13.1 14 11.9 11.9 12 10
سرعت (km/h) 185 185 185 185 190 180 205
مصرف ترکیبی (L) 8.5 8.3 9.9 7.6 7.2 7.5 7.3

*اعداد مندرج در جدول فوق، طبق اعلام ایران خودروست.
*قدرت، گشتاور، شتاب و سرعت برای موتورهای XU7 دوگانه و EF7 دوگانه، در حالت گاز نوشته شده چراکه در حالت بنزین، تفاوتی خاصی با موتورهای بنزینی‌شان ندارند.

سال 81: سمند X7؛ اولین سمند ایران خودرو

سمند x7

سمند X7 یا «سمند معمولی»، اولین عضو خانواده سمند بود که ایران خودرو آنرا با پیشرانه XU7 و از سال 81 به بازار فرستاد. سمند X7 هم در مدل بنزینی و هم در مدل دوگانه سوز فروخته می‌شد و «ایربگ جلو» و سیستم «کنترل بخار بنزین» آن فقط در نسخه‌های صادراتی‌اش موجود بود. 

به‌دلیل استقبال بیشتر مشتریان از LX سال، ایران خودرو تولید سمند X7 را در سال 88 متوقف کرد.

سال 82: سمند EL با امکانات کمتر

سمند EL که ایران خودرو به آن «سمند کار» لقب داده بود، از سال 82 به بازار آمد و ابتدا در اختیار ناوگان تاکسیرانی قرار گرفت ولی بعدها ایران خودرو راضی شد که آن‌را به عموم مشتریان هم بفروشد. 

سمند EL نسخه کم‌آپشن‌تری از سمند X7 بود و همان پیشرانه XU7 را هم در سینه داشت ولی برای آن‌که قیمت تمام شده کمتری داشته باشد، ایران خودرو چندین آپشن را از روی آن برداشته بود که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

  • سیستم هشداردهنده
  • شیشه برقی عقب
  • کنسول وسط
  • دریچه تهویه عقب
  • مه شکن جلو

البته همین آپشن‌های حذف شده، بعدها بلای جان سمند EL شد! و باعث شد تا مشتریانِ کمتری به فکر خریدنش باشند. نهایتاً نیز ایران خودرو در سال 89 و بدلیل بازار کم‌رونقش، عرضه سمند EL را متوقف کرد.

سال 82: سمند LX با ظاهری بهتر

به موازات عرضه سمند EL، ایران خودرو تولید سمند ال ایکس را هم از سال 82 شروع کرد. مهم‌ترین اتفاق در سمند LX، بهبود ظاهری خودرو بود؛ چراغ‌های عقب کوچک‌تر شدند و جلوپنجره خودرو هم دوتکه‌ای شد. 

سری اول سمند LX با همان پیشرانه XU7 تولید می‌شد و 6 تیپ مختلف داشت که عبارتند از:

  • سمند ال ایکس 
  • سمند ال ایکس دوگانه سوز
  • سمند ال ایکس سال
  • سمند ال ایکس سال دوگانه سوز
  • سمند ال ایکس TU5
  • سمند ال ایکس TU5 اتومات

»» بررسی مشخصات فنی سمند LX ««

جالب است بدانید که ایران خودرو از پیشرانه TU5 اکثراً برای سمندهای صادراتی استفاده می‌کرد. به همین دلیل وقتی سمند TU5 به بازار داخلی راه پیدا کرد، با نام «سمند سفارشی» هم میان مشتریان معروف شد.

به دلیل عرضه بسیار محدود سمند TU5 در ایران، این روزها یافتن چنین سمندهایی در بازار کشورمان، کار آسانی نیست ولی باید بدانید که عرضه این سمندها تاقبل از سال 90 متوقف شد.

سال 86: سمند سورن؛ فیس جدید سمند

سمند سورن

سورن نخستین فیس لیفت مهمی بود که ایران خودرو برای سمند طراحی کرد و سال 86 هم آن‌را به بازار فرستاد. واقعیت این بود که سورن با هدف جایگزینی سمند تولید شده بود ولی مشکلات فنی و مهم‌تر از آن قیمت تمام شده بیشترش، مانع از محقق شدن این هدف شد. فروش موزای سورن با سمند، مهم‌ترین علت عدم استقبال ایرانی‌ها از سورن است.

سورن اولین سمندی بود که ایربگ راننده و ترمز ABS را به صورت استاندارد داشت. نسخه‌های اولیه سورن فقط در یک تیپ عرضه می‌شد تا اینکه در سال 87 ایران خودرو تیپ گران‌تر آن یعنی سورن ELX را هم تولید کرد که مهم‌ترین تفاوتش در اضافه شدن «ایربگ سرنشین جلو» و داشتن «دزدگیر و ایموبیلایزر» بود. خانواده سورن در ابتدا در مدل‌های زیر فروخته می‌شد:

  • سورن XU7
  • سورن TU5
  • سورن ELX با موتور XU7
  • سورن ELX با موتور TU5
  • سورن ELX با موتور EF7

»» بررسی مشخصات فنی سمند سورن ««

در یک دهه اخیر، ایران خودرو، خانواده سورن را دستخوش تغییرات زیادی کرد که مهم‌ترین‌شان عبارتند از:

  • سال 88: حذف پیشرانه TU5
  • سال 89: اضافه شدن سیستم مالتی پلکس
  • سال 90: حذف سورن معمولی
  • سال 92: عرضه سورن داشبورد جدید
  • سال 94: عرضه سورن توربو
  • سال 95: حذف پیشرانه XU7

سال 87: سمند EF7 با پیشرانه بهینه

سمند EF7 را باید چهارمین عضو خانواده سمند بدانیم که سال 87 ابتدا نسخه پایه گازسوز آن به بازار آمد و خیلی زود نیز نسخه بنزینی‌اش روی سمند قرار گرفت. EF7 وقتی به تولید انبوه رسید، 2 ویژگی بسیار مهم داشت:

  • اولین موتور پایه گازسوز ایرانی
  • اولین موتور ایرانی با سیستم زمانبندی متغیر سوپاپ (CVVT)

موتور EF7 را شرکت تحقیقات موتور ایران خودرو یا ایپکو (IPCO) با همکاری شرکت آلمانی FEV Group ساخته و دو نوع بنزینی و پایه گازسوز دارد که البته نسخه گازسوز آن به دلیل داشتن اکتان بالاتر، دوام و عمر بیشتری نسبت به EF7 بنزینی دارد.

سمند lx

ایران خودرو در سال 94، تولیدانبوه پیشرانه EF7-TC را آغاز کرد؛ پیشرانه‌ای که در همان سال روی سورن توربو قرار گرفت و در سال 97 نیز در دل دنا پلاس توربو جای خوش کرد. از آنجایی که تفاوت فنی پیشرانه EF7 تنفس طبیعی با EF7 توربو را در بخش موتورهای سمند ذکر کردیم، بنابراین به جای تکرار آن داده‌ها، توجه شما را به جدول زیر جلب می‌کنیم؛ جدولی که این روزها کمتر کسی به آن توجه می‌کند!

پیشرانه EF7 بنزینی EF7 دوگانه EF7 توربو
نسبت تراکم 11 11 9.3
دور موتور برای حداکثر قدرت (rpm) 6000 6000 5500
دور موتور برای حداکثر گشتاور (rpm) 3500 تا 4000 3500 تا 4000 2200 تا 4800

سال 87: سمند سریر

سمند سریر

هنوز هم برای خیلی‌ها جای سوال دارد که چرا ایران خودرو در سال 87 دست به عرضه سمند سریر زد درحالی که این شرکت قبلاً هم پرشیای لیموزین را تولید کرده و به موفقیت چندانی نرسیده بود.

به هرحال سمند سریر تنها مزیتش داشتن فاصله محوری بیشتر و اضافه شدن سیستم مالتی مدیا برای ردیف عقب بود و در مابقی چیزها، تفاوتی با سمند LX نداشت.

»» بررسی مشخصات فنی سمند سریر ««

سال 89: سمند SE؛ جایگزینی برای X7

یکسال پس از توقف تولید سمند X7، ایران خودرو تصمیم گرفت تا نسخه‌های معمولی‌ سمند را دوباره راهی بازار کند ولی این‌بار با ظاهری جدیدتر و البته نامی جدیدتر!

»» بررسی مشخصات فنی سمند SE ««

سمند SE که در بازار به «سمند معمولی» هم معروف شده، مجهز به پیشرانه «XU7 یورو4» است و به همین دلیل مصرف سوختش اندکی از سمند X7 بهتر شده. سمند SE صرف‌نظر از تفاوت ظاهری‌اش با سمند LX، آپشن‌های کمتری هم نسبت به LX دارد. اگر لیست تجهیزات هردوی این تیپ‌ها را مقایسه کنید، متوجه می‌شوید که سمند SE تجهیزات زیر را ندارد:

  • آنتن اکتیو
  • مالتی پلکس
  • سنسور عقب
  • هشداردهنده مرکزی
  • تنظیم برقی آینه بغل
  • تنظیم برقی 
  • شیشه بالابر برقی عقب
  • چراغ مه شکن جلو / چراغ نقشه خوان
  • دسترسی به صندوق عقب

تجربه رانندگی با دنا پلاس توربو

تجربه رانندگی با تندر 90 پلاس

تجربه رانندگی با دانگ فنگ H30 کراس


مطلب فوق خلاصه‌ای بود از آنچه که در دو دهه اخیر برای خانواده سمند رخ داده. اگر هنوز نکته مبهمی برای‌تان باقیمانده بهتر است،نیم‌نگاهی هم به سوالات متداول زیر داشته باشید.

سمند سال چیست؟

هم خانواده سمند و هم خانواده پژو پارس ایران خودرو، تیپ‌هایی با پسوند «سال» داشتند. مدل‌های سال در واقع ارزان‌ترین و کم‌آپشن‌ترین عضو خانواده محسوب می‌شوند و همگی آنها به پیشرانه XU7 نیز مجهزند.

سمند L3 چه موتوری دارد؟

برای جواب دادن به این سوال، باید کد فنی موتورهای ایران خودرو را بدانید:

  • پیشرانه XU7 با کد فنی XU7JP-L3 
  • پیشرانه TU5 با کد فنی TU5JP-L4

بنابراین موتور L3 نام دیگر همان موتور XU7 است!

سورن داشبورد جدید چه ویژگی‌هایی دارد؟

همزمان با استفاده از داشبورد جدید برای پژو پارس و 405، ایران خودرو از سال 92 نیز سورن ELX را با داشبورد جدید به بازار فرستاد؛ خودرویی که مهم‌ترین تغییراتش را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

  • پاور ویندوز
  • دکمه‌های کنترلی فرمان
  • اضافه شدن هندزفری موبایل
  • آینه جانبی برقی تاشو با راهنما
  • رینگ آلومینیومی جدید
  • سیستم صوتی جدید با قفل ضدسرقت و خروجی ساب ووفر

تفاوت سمند EF7 دوگانه با سمند دوگانه چیست؟

تفاوت مهم این دو مدل فقط در قسمت فنی است. به لحاظ تجهیزاتی نیز تنها می‌توان گفت که مشتریان سمند LX دوگانه، علاوه بر تریم بژ، امکان سفارش تریم خاکستری را هم داشتند.

کدام سمندها مالتی پلکس دارند؟

سیستم عیب‌یابی هوشمند یا مالتی پلکس، اولین‌بار در خانواده 206 استفاده شد و چون تجربه موفقی برای ایران خودرو بود، برای مدل‌های مختلف خانواده سمند نیز به کار رفت. 

در مالتی پلکس، به جای استفاده از چندین رشته سیم، فقط از یک سیم اصلی استفاده شده؛ به همین دلیل هم حجم سیم‌کشی‌ و اتصالات مرتبط به آن کاهش یافته، هم تعمیر و دیاگ آسان‌تر شده و هم اینکه فرآیند مونتاژ برای خودروساز، سریع‌تر و ارزان‌تر می‌شود.

اگر می‌خواهید بدانید که از مالتی پلکس در چه سمندهایی استفاده شده، باید بگوییم که:

  • در تمامی سمندهای قبل از 89 وجود ندارد
  • در سمند SE وجود ندارد
  • در سمند LX سفارشی است
  • در سورن ELX استاندارد است

سمند اتومات داریم؟

بله! تا سال 89، ایران خودرو برخی از سمندهای صادراتی‌اش را در بازار داخلی هم فروخت. یکی از این صادراتی‌ها، همین سمند اتومات بود که این روزها در بازار کشورمان نایاب است. سمندهای اتومات همگی از خانواده LX بودند و پیشرانه و جعبه‌دنده مشترکی با 206 تیپ 6 داشتند.

*عکاس: آرمان عراقی

نویسنده :