آشفتگی در بازار با دپوی خودروسازان

دی 1400: بعد از هشدار سخنگوی قوه قضاییه درباره افزایش آمار خودروهای ناقصی در پارکینگ خودروسازان، حالا شرکت‌های ایران خودرو و سایپا، به دنبال کاهش هرچه سریع‌تر تعداد خودروهای ناقصی هستند.

طبق برنامه‌ریزی‌های ایران‌خودرو، ماهانه بیش از 55 هزار محصول این شرکت، وارد بازار خواهد شد و این روند تا پایان سال 1400 ادامه خواهد داشت. با چنین برنامه‌ریزی‌ای، عرضه خودرو نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، افزایش 23 درصدی را تجربه خواهد کرد. در واقع تکمیل خودروهای دارای کسری قطعه، در کنار روند افزایشی تولید، سبب عرضه بیش از 160 هزار دستگاه خودرو تا پایان سال می‌شود. بنابراین خودروهای ناقص نیز تا 50 هزار دستگاه کاهش می‌یابند. 

مسعود پروین، معاون برنامه ریزی جامع تولید سایپا، نیز از تامین قطعات برای 30 هزار خودرو ناقص تا یکماه آینده خبر داد و افزود که تعداد کسری قطعات خودروهای ناقص، از 70 هزار به حدود 40 هزار دستگاه رسیده که معادل یک ماه تولید این شرکت است. وی بیان کرد که این آمار کاهش تعداد خودروهای ناقص، در مقایسه با تیراژ تولید ماهانه، قابل قبول است. آقای پروین افزود که با وجود مشکلات و موانع فراوان، از ابتدای سال 1400 تاکنون، اقدامات لازم برای تامین بیش از 150 هزار قطعه از کسری قطعه‌سازان انجام شده و برای ادامه آن نیز برنامه‌ریزی شده است. وی تاکید کرد که عدم تحویل خودرو به مشتریان به ضرر شرکت سایپا بوده و تکمیل خودروهای ناقص، در اولویت برنامه‌ها قرار دارد.

علت تاخیر در تحویل خودروهای ناقصی

دی 1400: نعمت‌بخش، دبیر انجمن خودروسازان، اظهار می‌کند که دلیلی برای تاخیر در تحویل خودروها وجود ندارد زیرا افزایش قیمت‌ها اعمال شده است. در واقع هنگامی که قطعات به خطوط تولید نرسد، خودروها به صورت ناقص در پارکینگ‌ها می‌مانند. این خودروها قابل عرضه نیستند و اکنون سازمان بازرسی می‌تواند از پارکینگ‌ها بازدید کند. وی ادامه داد که به دلیل قیمت‌گذاری دستوری، توان مالی خودروساز کم می‌شود و نمی‌تواند با زیان خودرو تولید کند‌‌. سازمان بازرسی هیچ کمکی نکرده و برای برخی از قطعات، نیاز به واردات است. 

گفتنی است از مهرماه امسال تاکنون، تعداد خودروهای ناقص در پارکینگ خودرو سازان به 170 هزار دستگاه رسیده و مدیران ایران‌خودرو و سایپا به سازمان بازرسی احضار شده‌اند.

اگر خودروسازان پاسخگو نباشند، متهم می‌شوند

دی 1400: ذبیح‌الله خداییان، سخنگوی قوه قضائیه، درباره خودروهای موجود در پارکینگ خودروسازان گفت که اگر این خودروها نقص قطعه دارند، چرا بلافاصله پس از افزایش قیمت به فروش می‌رسند؟ وی تاکید کرد که اگر خودروسازان پاسخگو نباشند، پرونده آن‌ها به مراجع قضایی می‌رود. در واقع بازرس قضایی به موضوع ورود کرده و اگر توضیحات کافی نباشند، تفهیم اتهام صورت می‌گیرد.

طبق گفته‌های وی، مقرر شده بود که تعداد خودروهای ناقص تا پایان آبان‌ماه 1400 کاهش یابد، اما بر آن‌ها افزوده شد. این خودروها سبب التهاب بازار می‌شوند و به منزله احتکار هستند که به حبس سرمایه منجر می‌شوند. آقای خداییان، ورود جدی‌تر به این مسئله را از وزارت صمت خواستار شد.

هشدار سازمان بازرسی به ایران خودرو و سایپا

دی 1400: سازمان بازرسی کل کشور، ضمن اشاره به خلف وعده خودروسازان در رابطه با کاهش محصولات ناقص در پارکینگ‌ها، این کار را از مصادیق احتکار برشمرد‌ و ایران‌خودرو و سایپا را تفهیم اتهام کرد‌.

در ادامه نیز دو خودروساز دفاعیاتی را به سازمان بازرسی کل کشور ارسال کردند که رسانه‌ای نشد. احتمالاً آن‌‌ها مواردی مانند کمبود قطعات و نقدینگی را بهانه می‌کنند؛ اما با توجه به این که چندی پیش مجوز افزایش 18 درصدی قیمت‌ها توسط ستاد تنظیم بازار صادر شد، اگر روند کاهش خودروهای ناقص سرعت نگیرد، مسئله دپوی عمدی خودروها مطرح خواهد شد.

آمار جدید خودروهای ناقصی در پارکینگ

آذر 1400: طبق آمار تولید و فروش ایران‌ خودرو و سایپا در آبان‌ماه امسال، حدود 69 هزار دستگاه خودرو تولید شده اما 58 هزار دستگاه از آن، به بازار آمده است.

ایران‌خودرو در مجموع حدود 40 هزار دستگاه خودرو را در آبان‌ماه تولید و بخشی از تولیدات ناقص خود را (به جز خانواده پژو و هایما) کامل کرد و به فروش رساند. از حدود 25 هزار دستگاه پژو نیز حدود 1260 دستگاه ناقص مانده‌ است. مجموع خودروهای خانواده سمند نیز به 5 هزار دستگاه می‌رسد که شامل تولیدات جدید و خودروهای تکمیل شده است. علاوه بر آن، حدود 4100 دستگاه دنا، حدود 3900 دستگاه رانا و حدود 1600 دستگاه تارا در آبان‌ماه تولید شد؛ اما با توجه به تکمیل خودروهای ناقص قبلی، در مجموع  برای حدود 43 هزار دستگاه خودرو، فاکتور فروش صادر شده است. پس در واقع، 1894 دستگاه خودرو در مهرماه ناقص مانده بوده است.

سایپا نیز حدود 29 هزار دستگاه خودرو را در آبان‌ماه تولید کرد و در مجموع، برای 15 هزار دستگاه خودرو فاکتور فروش صادر کرده است. بسیاری از تیباها و شاهین‌های ناقص مانده، در این ماه نیز کامل نشدند؛ اما از حدود 3100 دستگاه وانت پراید (سایپا 151) فروش رفته، حدود 2100 دستگاه در این ماه تولید شدند و مابقی، خودروهای ناقصی بودند که تکمیل شدند. از 24 هزار دستگاه از محصولات خانواده تیبا، تنها برای 10 هزار دستگاه فاکتور فروش صادر شده و این آمار برای خودرو شاهین به 2853 دستگاه تولیدی و 1540 فاکتور فروش، می‌رسد.

حراج خودروهای دپویی توسط اموال تملیکی

آذر 1400: عبدالمجید اجتهادی، رئیس سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی، درباره مزایده خودروهای دپو شده در انبار اموال تملیکی بیان کرد که خودروهای زیر 2500 سی‌سی، پس از صدور آراء قطعی، به حراج (حضوری و یا الکترونیکی) گذاشته می‌شوند. وی با اشاره به ممنوعیت فروش خودروهای لوکس، افزود که پیشنهادی مطرح شده تا خودروهایی که بیش‌تر از 10 سال در اموال تملیکی مانده‌اند، تعیین و تکلیف شوند.

کاهش خودروهای دپویی با افزایش قیمت خودرو

آذر 1400: اواخر شهریورماه امسال، آقای میرمحمدی (بازرس کل وزارت صمت) گفته بود که ایران خودرو می‌خواهد تا نیمه آبانماه 1400 میزان خودروهای ناقصی را از 90 هزار دستگاه به 60 هزار دستگاه کاهش دهد. سایپا نیز قرار بود تا پایان آذرماه 1400 حدود 53 هزار خودروی ناقصی‌اش را به 10 هزار دستگاه کاهش دهد. اواخر مهرماه سال جاری، آقای درویشیان (رییس سازمان بازرسی کل کشور) نیز مجددا درباره قول خودروسازان برای کاهش خودروهای ناقصی، تاکید کرد و گفت که با موافقت مدیران ایران خودرو و سایپا، عمده 145 هزار خودرو ناقص موجود در کف پارکینگ این شرکت‌ها، تجاری‌سازی می‌شود. 

اما علی‌رغم همه این وعده‌ها، به نظر می‌رسد خودروسازان توانایی کاهش دادن خودروهای ناقصی را ندارند. ظاهرا وعده خودروسازان به امید افزایش قیمت خودروها بود که در آبانماه 1400 بدستور رئیس جمهور لغو شد. بنابراین حالا که افزایش قیمتی وجود ندارد، خودروسازان نیز نتوانسته‌اند مطالبات قطعه‌سازان را بدهند و در نتیجه، قطعه‌سازان هم نتوانسته‌اند تا پاسخگوی تامین کامل قطعات خودروها باشند.

آقای نجفی‌منش (رییس انجمن قطعه‌سازی) درباره مشکلات تامین قطعات خودرو گفته که برخی از مشکلات تامین، ریشه در بازار جهانی دارد و مربوط به قطعاتی است که از خارج کشور، تامین می‌شوند. برخی دیگر از مشکلات تامین، مربوط به ترخیص دیرهنگام قطعات از گمرکات است. اما سومین مشکل تامین، کمبود نقدینگی قطعه‌سازان است و تا زمانیکه بدهی معوق خودروسازان تسویه نشود، نمی‌توان با تسهیلات بانکی، این کمبود نقدینگی را برطرف کرد. از طرف دیگر، خودروسازان نیز بدلیل قیمتگذاری دستوری، تولیدشان با زیان همراه بوده و توانایی پرداخت بدهی‌ها را ندارند.

آمار جدید دپوی خودروسازان ایران

شهریور 1400: آقای میرمحمدی (بازرس کل وزارت صمت در سازمان بازرسی کل کشور) در تاریخ 29 شهریورماه، آخرین وضعیت دپو خودرو در شرکت‌های ایران خودرو و سایپا را بصورت زیر اعلام کرد:

1- در حال حاضر 140 هزار خودرو بدلیل نقص قطعه، در پارکینگ خودروسازان دپو شده است.

2- از این تعداد، 95 هزار خودرو در پارکینگ‌ ایران خودرو و 45 هزار خودروی دیگر نیز در پارکینگ‌ سایپا، دپو شده‌اند.

3- بیشترین کسری در خودروهای دپو شده، مربوط به قطعه ECU خودروهاست طوریکه از مجموع 140 هزار خودروی ناقص، حدود 129 هزار خودرو در انتظار تامین ECU هستند.

4- از حدود 95 هزار خودروی ناقص ایران خودرو، حدود 91 هزار خودرو با مشکل نداشتن ECU مواجه هستند که معادل 96% خودروهای ناقص ایران خودروست.

5- از حدود 45 هزار خودروی ناقص سایپا، حدود 38 هزار خودرو با مشکل نداشتن ECU مواجه هستند که معادل 85% خودروهای ناقص سایپاست.

دپوی ایران خودرو منتفی شد

شهریور 1400: آقای کریمی (رئیس هیئت تحقیق و تفحص مجلس از خودروسازان) در تاریخ 24 شهریورماه و در حاشیه بازدید از کارخانجات ایران خودرو، ضمن رد هرگونه دپوی خودرو توسط ایران خودرو، گفته که تعداد زیادی از محصولات این شرکت به علت کمبود قطعه، در پارکینگ‌ها مانده‌اند.

تحقیق و تفحص از خودروسازان

آقای عباس‌پور (سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس) نیز با اشاره به کاهش تعهدات معوق ایران خودرو از 200 هزار دستگاه به 10 هزار دستگاه، گفته که در صورت تامین به موقع برخی قطعات کوچک، ایران خودرو توانایی تحویل دو روزه محصولاتش را هم دارد.

واکنش سایپا به دپوی وانت 151 در ساوه

شهریور 1400: بعد از انتشار تصاویر مربوط به دپوی خودروهای وانت سایپا 151 با شرایط نگهداری نامساعد در پارکینگ بن‌رو ساوه، آقای پروین (معاون برنامه‌ریزی سایپا) گفته که این تصاویر منتشر شده، قدیمی بوده و وضعیت امروزی پارکینگ بن‌رو با وضعیت نشان‌داده شده در این تصاویر، کاملا متفاوت است چراکه محوطه و زمین این پارکینگ، از ماه‌ها پیش، تسطیح و مناسب‌سازی شده است.

دپوی وانت 151 در سایپا ساوه

سایپا همچنین این اطمینان را به مشتریان داده که انبارهای نگهداری خودروهای این شرکت، بصورت مداوم توسط تیم‌های معاون کیفیت سایپا، بازرسی می‌شوند.  

آمار جدید خودروهای ناقص ایران خودرو

شهریور 1400: آقای رحمانی (معاون فروش و بازاریابی ایران خودرو) خبر داده که تعداد خودروهای ناقص در کف پارکینگ‌های این شرکت، به حدود 70 هزار دستگاه رسیده است که همگی آنها در انتظار تامین قطعات الکترونیکی یا قطعات وارداتی هستند.

آمار جدید تعهدات معوق خودروسازان - بهمن 1399

بهمن 99 | براساس گزارش تولید و تحویل شرکت‌های ایران خودرو و سایپا، که تا تاریخ 24 دی 99 است، میزان تعهدات معوق این دو خودروساز بزرگ کشورمان به حدود 56 هزار دستگاه رسیده است:

آمارهای ایران خودرو و سایپا تا تاریخ 24 دی 1399
شرح سال 98 سال 99 درصد تغییرات
آمار تولید 614,684 745,734 %21.3 +
آمار تحویل 689,286 652,232 %5.3 -
تعهدات معوق 56,878 -
کل تعهدات 707,536 -
برنامه تولید تا تاریخ مذکور 780,992
درصد تحقق برنامه تولید %95

*اطلاعات جدول فوق، برگرفته از گزارش خبرگزاری فارس در تاریخ 30 دی 99 است.

میزان تعهدات معوق در شرکت ایران خودرو، تا تاریخ 24 دی 99 به حدود 15 هزار دستگاه رسیده است.

آمار ایران خودرو تا تاریخ 24 دی 1399
ایران خودرو سال 98 سال 99 درصد تغییرات
آمار تولید 281,510 408,347 %54 +
آمار تحویل 316,927 361,498 %14 +
تعهدات معوق 15,761 -
کل تعهدات 337,406 -
برنامه تولید تا تاریخ مذکور 412,682
درصد تحقق برنامه تولید %98.9 +

*آمارهای تولید و تحویل، برحسب دستگاه است.

میزان تعهدات معوق شرکت سایپا نیز تا تاریخ 24 دی 99 همچنان بیش از 41 هزار دستگاه بوده است.

آمار سایپا تا تاریخ 24 دی 1399
سایپا سال 98 سال 99 درصد تغییرات
آمار تولید 333,174 337,387 %1.26 +
آمار تحویل 372,339 290,734 %22 -
تعهدات معوق 15,761 -
کل تعهدات 337,406 -
برنامه تولید تا تاریخ مذکور 368,310
درصد تحقق برنامه تولید %91.6 +

*آمارهای تولید و تحویل، برحسب دستگاه است.

آمار دپوی خودروسازان - آذر 99

آذر 99 | گزارش تولید و تحویل دو شرکت بزرگ خودروسازی، ایران خودرو و سایپا، که بصورت غیررسمی منتشر شده است، نشان می‌دهد که همچنان 92 هزار دستگاه خودروی ناقص در کف پارکینگ خودروسازان خوابیده‌اند.

آخرین وضعیت تولید و تحویل خودرو تا 23 آذرماه 99
آمار تجمعی (هزار دستگاه) ایران خودرو سایپا مجموع
کل تولید 357,834 296,096 653,930
کل تحویل 311,515 253,600 565,115
تحویل تعهدات معوق 247,359 209,040 456,399
تحویل تعهدات جاری 63,892 3,434 67,326
تحویل فروش فوری 78,279 41,126 119,405
موجودی پارکینگ فروش - 10,447 -
خودروهای ناقص 51,303 40,746 92,049

*اطلاعات جدول فوق، برگرفته از گزارش خبرگزاری فارس در تاریخ 29 آذرماه 99 است.

تحویل 40 هزار خودرو دپو تا پایان آذر

آذر 99 | آقای درویشیان، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، در مصاحبه خبری خود در تاریخ 16 آذرماه، آخرین وضعیت خودروهای دپو شده در پارکینگ‌های ایران خودرو و سایپا را تشریح کرد.

بنابه گفته‌های آقای درویشیان، هم‌اکنون 31 هزار خودرو متعلق به شرکت ایران خودرو و 8 هزار خودرو نیز متعلق به شرکت سایپا، بدلیل وجود مشکلات در سیستم حمل و نقل، در پارکینگ‌ها مانده‌اند که با همکاری مسئولان سازمان راهداری، تا پایان آذرماه 99 همه این خودروها بدست خریداران خواهد رسید.

همچنین 20 هزار خودروی دیگر نیز علی‌رغم تکمیل بودن و آماده بودن آنها برای تحویل به مشتریان، اما بدلیل وجود مشکلات شماره گذاری خودرو، در پارکینگ خودروسازان مانده‌اند. البته مسئولان نیروی انتظامی هم می‌گویند که ظرفیت شماره گذاری 20 هزار دستگاه در روز را دارند اما وجود مشکلات فنی و برخی محدودیت‌های موجود در سامانه شماره‌گذاری پلیس، مانع از شماره‌گذاری به موقع این خودروها شده است. پلیس راهور نیز گفته که طی یک هفته آینده، مشکلات موجود را برطرف خواهد کرد.

آقای درویشیان، با اشاره به وجود مشکل در تامین برخی قطعات وارداتی خودرو، گفته که بدلیل کمبود قطعه، هم‌اکنون حدود 100 هزار خودرو در کف پارکینگ‌ها مانده‌اند که باید با همکاری مسئولان گمرک و بانک مرکزی، این مشکل نیز برطرف شود.

موضوع مهم دیگری که رئیس سازمان بازرسی در مصاحبه خود به آن پرداخته است، بحث عمدی بودن احتکار خودروهاست. آقای درویشیان گفته که بخشی از مشکلات موجود، بدلیل عدم هماهنگی دستگاه‌های مرتبط بوجود آمده که در کوتاه‌مدت برطرف خواهد شد اما نیازمند پیگیری مداوم است. آقای درویشیان گفته که برخی‌ها این تصور را دارند که خودروسازان به عمد خودروها در پارکینگ نگه داشته‌اند اما ما به این جمع‌بندی نرسیده‌ایم.

دپوی خودرو یا احتکار خودرو؟!

با اینکه میزان فروش ماهیانه خودروسازان در قوانین فروش قرعه‌کشی خودرو مشخص شده و حتی ریزعملکرد خودروسازان نیز در گزارش‌های آمار تولید ماهیانه خودرو، بصورت شفاف و مداوم در حال اطلاع‌رسانی است، اما هر از چندگاهی که اخبار مربوط به دپوی خودروسازان را می‌شنویم، ناخودآگاه ذهن‌مان به سمت «احتکار خودرو» نیز منحرف می‌شود. ولی این انحراف، آنقدرها هم بی‌دلیل نیست!

«قیمت گذاری دستوری» که باعث شده قیمت فروش خودروها کمتر از قیمت پیشنهادی خودروسازان باشد و این روزها نیز به مهم‌ترین شکایت خودروسازان از وزارت صمت تبدیل شده، خود دلیلی است که می‌تواند زمینه را برای بروز احتکار خودرو، فراهم کند. مشخص است که وقتی تولید خودرو با ضرر همراه باشد، خودروساز نیز به هر کاری دست می‌زند تا از ضرردهی نجات پیدا کند.

اما فراموش نکنیم که موضوع «به‌روز رسانی قیمت خودروها» که وزارت صمت، مجوزش را برای هر فصل از سال (هر سه ماه یکبار) به خودروسازان داده است، دلیل دیگری است که «احتمال احتکار خودرو» را قوت می‌بخشد. چراکه ممکن است به دور از چشم نهادهای نظارتی، خودروسازان بخشی از تولیدات‌شان را به بهانه‌های مختلف عرضه نکنند تا زمان آپدیت قیمت‌ها فرا برسد. سپس آنها را با قیمت جدید به مشتریان دهند.

سومین دلیلی که می‌تواند باعث احتکار خودرو شود، موضوع «تامین قطعه» است؛ موضوعی که در سال 99 بارها از سوی خودروسازان ایرانی مطرح شده. البته در این مورد، خودروسازان تقصیری ندارند چراکه بدلیل تحریم‌ها، تامین برخی از قطعات وارداتی خودرو، یا دچار مشکل ارزی شده یا دچار تاخیر در تامین شده و به همین دلیل نیز، خودروسازان مجبورند تا محصولات ناقص‌شان را در کف پارکینگ‌ها نگه دارند.

با توجه به سه دلیلی که در اینجا مطرح شد، می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که فاصله بسیار نزدیکی میان «دپوی غیرعمدی خودرو» و «احتکار عمدی خودرو»، وجود دارد. بنابراین تنها با هماهنگی بیشتر و دقیق‌تر همه مراجع مسئول و مرتبط با خودروسازان، از جمله بانک مرکزی، سازمان گمرک، سازمان راهداری، سازمان محیط زیست و پلیس راهور ناجا، می‌توان به این موضوع، برای همیشه پایان داد.

نویسنده : مریم سادات نوری

منبع : باما

1 دیدگاه

Mohammad67(34 روز پیش)

افزایش دادن ولی کو خودرو ۱۰۰۰تا پارس بابا واردات بدون گمرک باز کنین من که زن و بچه دارم چه گناهی دارم تو تین سرما با موتور تردد کنم بخدا سر پل صراط نمیگذرم از تک تکتون