موتور تی یو فایو پلاس (TU5P) ایران خودرو

خرداد 1401: شرکت ایران خودرو با انتشار اطلاعیه‌ای در بهار 1401، مشخصات روغن موتور مناسب برای انواع موتورهای TU3 و TU5 و TU5P جدید را اعلام کرده است.

همانطور که می‌دانید، برای تمامی محصولات ایران خودرو که دارای موتورهای TU3 و TU5 هستند، باید از روغن موتور 10w40 با شاخص SL استفاده کنید. برای موتورهای جدید TU5P نیز می‌توانید از همین روغن موتور استفاده کنید ولی با این تفاوت که ایران خودرو، شاخص SN (که کیفیت بهتری نسبت به SL دارد) را هم برای استفاده در این موتورها، مناسب اعلام کرده است. در مقاله راهنمای خرید روغن موتور، اطلاعات جامع‌تری درباره انواع کدهای API روغن موتور را پیدا می‌کنید. همچنین فراموش نکنید که «حجم روغن موتور با فیلتر» برای تمامی موتورهای TU3 و TU5 و TU5P معادل 3.25 لیتر و «حجم روغن موتور بدون فیلتر» نیز برای هر سه این موتورها، معادل 3 لیتر است. 

در صورتیکه مالک یکی از محصولات ایران خودرو یا محصولات سایپا هستید، پیشنهاد می‌کنیم خواندن مطالب زیر و نکات مهم درباره روغن موتور این خودروها را از دست ندهید:

»» روغن موتور مناسب شاهین سایپا
»» روغن موتور مناسب انواع پژو در ایران
»» روغن موتور مناسب سمند و سورن
»» روغن موتور مناسب دناپلاس و دنا توربو

تولید شاهین با موتور TU5 پلاس

خرداد 1401: با قطعی شدن همکاری مشترک ایران خودرو و سایپا، موتور ارتقایافته TU5 پلاس ایران خودرو را در آینده‌ای نزدیک، روی برخی از محصولات سایپا نیز خواهیم دید.

موتور تی یو فایو شاهین سایپا
تولید شاهین با موتور تی یو فایو

این موتور نسبتا جدید، بعد از آنکه روی رانا پلاس پانوراما، تارا دنده‌ای، تارا اتوماتیک و همچنین پژو 207 مولتی کالر (MC) نصب شد و امتحانش را پس داد، حالا به سراغ سدان پرحاشیه سایپا، یعنی سایپا شاهین رفته و طی یکسال آینده، در دل این خودرو نیز جاخوش می‌کند.

طبق آخرین اطلاعات موجود، موتور TU5P به همراه گیربکس 6 دنده اتوماتیک جدید ایران خودرو، برای شاهین اتوماتیک درنظر گرفته شده اما هنوز مشخص نیست که آیا سایپا شاهین دنده‌ای نیز از این موتور استفاده می‌کند یا خیر.

پایان تولید موتور TU5 در سال 1401

خرداد 1400: تولید موتور TU5 ایران خودرو از سال 1401 متوقف می‌شود. آقای صدری (معاون تولید قطعات و مجموعه‌های ایران خودرو) با اعلام این خبر گفته که طبق برنامه‌ریزی این شرکت، موتور جدید +TU5 یا TU5P قرار است تا یکسال آینده، جایگزین موتور TU5 شود. هم‌اکنون خطوط تولید ایران خودرو، ظرفیت ساخت 1000 دستگاه موتور TU5 پلاس را در طول روز دارند.

ایران خودرو در حال حاضر، از موتور TU5 برای پژو 206 هاچبک و صندوقدار و همچنین پژو پارس LX استفاده می‌کند. 

مشخصات موتور TU5 پلاس

آذر 1399: در حاشیه مراسم رونمایی تارا ایران خودرو که با حضور مدیرعامل این شرکت و وزیر صمت در 29 آذرماه 99 برگزار شد، باخبر شدیم که ایران خودرو، نام موتور تارا را از EC5 به TU5 پلاس تغییر داده و تولیدانبوه آنرا نیز شروع کرده. حالا سوال اینجاست که آیا تفاوتی بین این دو موتور وجود دارد؟

جواب منفی است! ایران خودرو صرفا بدلیل مسائل داخلی‌سازی، ترجیح داده که از نام جدید +TU5 بجای نام EC5 استفاده کند. حتما می‌دانید که موتور TU5 پلاس، نسخه ارتقایافته TU5 است که هم قدرت و گشتاورش بیشتر شده و هم آلایندگی آن، بهبود یافته.

نوع موتور TU5 TU5 پلاس
قدرت 105 اسب بخار 110 اسب بخار
دورموتور در حداکثر قدرت 5800 6000
گشتاور 142 نیوتن متر 150 نیوتن متر
دورموتور در حداکثر گشتاور 4000 4800
آلایندگی یورو 4 بهینه یورو 5

*اطلاعات جدول فوق، از وب سایت ایران خودرو گردآوری شده است.

موتور تی یو فایو پلاس چیست

آقای مقیمی، مدیرعامل ایران خودرو، در پاییزه 1399 و در حاشیه مراسم افتتاح خط تولید موتور TU5 پلاس گفته بود که +TU5 نخستین موتور تولید داخل است که پمپ روغن آن، با فناوری متغیرسازی میزان روغن‌خروجی ساخته شده. بنابراین امکان کنترل فشار روغن در مواقع غیرضروری در این موتور وجود دارد که همین موضوع باعث کاهش مصرف سوخت و افزایش راندمان موتور TU5 پلاس شده است. همچنین تکنولوژی زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها یا CVVT مزیت دیگر +TU5 نسبت به TU5 است.

موتور تی یو فایو پلاس ایران خودرو

مصرف سوخت موتور TU5 پلاس، در خودروهای مختلف، متفاوت خواهد بود اما باید بدانید که «تارا دنده‌ای» با این موتور جدید، حدود 7 لیتر در سیکل ترکیبی می‌سوزاند.

انواع موتور TU برای پژو 206

در دو اخیر، شرکت ایران خودرو محصولات متعددی مانند پژو پارس LX، رانا LX و رانا پلاس 5 دنده، پژو 207، پژو 405 اس ال ایکس و حتی سمند LX را با موتورهای خانواده TU5 به تولید رسانده اما مهم‌ترین خودرویی که با موتور TU پژو در کشورمان به تولید رسیده، قطعا خانواده 206 است؛ چرا که نسخه‌های متفاوتی از موتور TU روی اعضای این خانواده نصب شده بود. در جدول زیر، دو نوع معروف از موتور TU برای پژو 206 را مشاهده می‌کنید:

کد موتور حجم موتور پلاک شناسایی
TU3JP/L4 1360 سی سی K6D / KFW
TU5JP4 1587 سی سی NFU / N6A

*اطلاعات جدول فوق، از سایت خودروساز گردآوری شده است.

موتور TU، هم با سیستم برقی مالتی پلکس (MUX) و هم بدون مالتی پلکس ساخته شده است. در جدول زیر، تفاوت فنی انواع پژو 206 هاچبک را مشاهده می‌کنید: 

مدل خودرو نوع موتور گیربکس مالتی پلکس
206 تیپ 1 TU3 MA5 دستی ندارد
206 تیپ 2 TU3 MA5 دستی دارد
206 تیپ 3 TU3 MA5 دستی دارد
206 تیپ 4 TU5 AL4 اتومات دارد
206 تیپ 5 TU5 MA5 دستی دارد
206 تیپ 6 TU5 AL4 اتومات دارد

*اطلاعات جدول فوق، از سایت خودروساز گردآوری شده است.

مشخصات موتور TU ایران خودرو

در جدول زیر، تفاوت هر چهار نسخه موتور TU که برای خانواده پژو 206 استفاده شده را مشاهده می‌کنید:

مدل خودرو موتور TU5 موتور TU3
پلاک شناسایی NFU N6A KFW K6D
حجم موتور 1.6 لیتر 1.6 لیتر 1.3 لیتر 1.3 لیتر
تعداد سوپاپ 16 16 8 8
گیربکس AL4 MA5 MA5 MA5
سیستم جرقه زنی BOSCH BOSCH SAGEM SAGEM
کاتالیست کانورتر دارد دارد دارد ندارد
سوخت پیشنهادی سوپر سوپر سوپر معمولی
بیشترین قدرت 110hp 110hp 75hp 75hp
بیشترین گشتاور 147nm 142nm 120nm 118nm
نسبت تراکم 10.8 10.5 10.5 10.2
مصرف شهر 9.9L 8.6L 9.4L 9.4L
مصرف جاده 5.6L 5.5L 5.5L 5.5L
مصرف ترکیبی 7.1L 6.4L 7.4L 7.4L

*اطلاعات جدول فوق، از سایت خودروساز گردآوری شده است.

تفاوت موتور TU5 با موتور EC5

در سال 1989 شرکت پژو-سیتروئن موتورهای TU را جایگزین موتورهای XU قرارداد. موتورهای TU با نسل پیشین خود، در معماری سرسیلندر تشابه داشتند ولی موتورهای XU برپایه‌ زنجیر زمان‌بندی سوپاپ و سیلندر طراحی شده بودند که این تکنولوژی در موتورهای TU با تسمه جایگزین شد.

موتورهای TU دیزلی با قرار گرفتن حرف D در کنار کد موتور، مشخص می‌شدند و به‌طور کلی تا سال 2014 قلب تپنده‌ بسیاری از مدل‌های پژو و سیتروئن بودند.

کمپانی پژو-سیتروئن برای جایگزین کردن TUها از موتورهایی با کد EB و موتورهای Prince، که با همکاری با شرکت ب‌ام‌و ساخته شده بودند، استفاده کرد و برای بازار مصرف روسیه، چین، آمریکای لاتین و شمال آفریقا موتورهای  TU را با نام EC ، که با تغییراتی در سیستم مکش و گردش روغن بهینه‌سازی شده بود، معرفی کرد.

کد موتور موتور TU5 موتور EC5
حجم موتور 1587 سی سی 1587 سی سی
نسبت تراکم 10.5 بر 1 11 بر 1
قدرت (hp) 105 در دور 5800 114 در دور 5800
گشتاور (nm) 142 در دور 4000 150 در دور 4000
استاندارد آلایندگی یورو 3 یورو 5

*اطلاعات فوق از سایت خودروساز گردآوری شده است.

موتور تی یو فایو پلاس ایران خودرو
روی تصویر کلیک کنید

تفاوت اصلی موتور EC5 با TU5 در تکنولوژی زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها یا CVVT است. این تکنولوژی اولین‌بار، یک قرن پس از ساخت اولین موتور احتراق داخلی توسط شرکت پورشه با نام VarioCam معرفی شد. در حال حاضر بسیاری از کمپانی‌ها سازوکار مشابهی را برای بهینه کردن پیشرانه‌های خود به‌وجود آورده‌اند. افزایش بازدهی، کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و افزایش طول عمر موتور از مزایای زمان‌بندی تنظیم شونده سوپاپ ورودی است.

تکنولوژی CVVT کنترلی اضافی روی سوپاپ گازهای ورودی می‌دهد، به این صورت که در سرعت‌های بالا سوپاپ ورودی وسط و در پایان مرحله‌ کمپرس باز می‌شود. در عین حال در سرعت‌های کم نیز با تغییر زمان‌بندی سوپاپ گازهای ورودی در مرحله‌ مکش، باعث افزایش بازدهی می‌شود. در مرحله‌ی مکش با زودتر بسته شدن سوپاپ ورودی حجم مخلوط احتراق افزایش یافته و بازده موتور بالاتر می‌رود. علاوه بر این در هنگام کاهش کمپرس ورودی با جبران فشار نقصانی از ضعیف نیروی احتراق جلوگیری می‌کند.

موتور تی یو فایو ساخت کجاست

در انتها باید به پیشرانه‌ جاگزین TU یعنی سری Prince نیز اشاره کنیم. خودروسازی PSA ساخت موتورهای این سری را با همکاری شرکت ب‌ام‌و، بر پایه‌ موتور TU5 پیش می‌برد.

در سال 2006 مدل اصلی 207 اولین خودرویی بود که این پیشرانه را به همراه داشت. تجهیز شدن با تکنولوژی Valvetronic ب‌ام‌و، پمپ روغن با جریان کنترل شونده، زنجیر تایم و ریخته‌گری نوین بلوک موتور باعث افزایش طول عمر موتور و افزایش مقاومت آن تحت کمپرس‌های بالا، برای نصب توربو شارژر، شده است.

نویسنده : مرتضی برجسته

منبع : باما